Amagandiko Edoskitzearen Munduko Astea, abuztuaren 1etik 7ra
- Euskadik amagandiko edoskitzearen arloan erreferente izaten jarraitzen du Estatu osoan: amen % 68,34k esklusiboki ematen dute bularra ospitaleko alta jasotzen dutenean, eta % 35,66k sei hilabetera bularra bakarrik ematen jarraitzen dute
- Amagandiko edoskitzeari buruzko Osakidetzako kontsultetan banakako arreta eskaintzen zaie premia espezifikoak dituzten emakumeei, bai lehen mailako arretan, bai ospitale-eremuan
- Euskadiko Osasun Itunean, amagandiko edoskitzea osasuna sustatzeko eta ekintza komunitariorako ildo estrategikoan kokatzen da zuzenean, bizitzako lehen hilabeteetatik ohitura osasungarriak sustatzeko funtsezko esku-hartzea baita
- Osakidetzaren Ama-esnearen Bankuari esker, 2025ean 184 haur goiztiarren elikadura bermatu da 96 dohaintza anonimori esker
Osakidetzak osasun publikoan lehentasuna ematen dio amagandiko edoskitzeari; izatez, Euskadiko Osasun Itunaren lan-ildoetako bat da, bizitzako lehen hilabeteetatik ohitura osasungarriak sustatzeko eta Lehen Mailako Arreta eta Arreta Komunitarioa indartzeko duen eginkizunagatik.
Euskal Osasun Zerbitzuak amagandiko edoskitzeaz arduratzen diren kontsultak ditu lehen mailako arretan eta arreta espezializatuan, amei eta haien haurrei praktika hori hasten eta mantentzen laguntzeko. Ebidentzia zientifikoaren arabera, jaiotzaren ondoren amaren eta haurren osasunean eragin positibo handiena duten esku-hartzeetako bat da.
Lehen Mailako Arretan 143 emagin daude, Osakidetzako Zerbitzu Erakunde Integratu (ESI) guztietan banatuta, eta amagandiko edoskitzearen arretaz arduratzen dira. Lehen kontsulta erdiondoko hitzorduan egiten da, erreferentziako emaginarekin, emakumeak ospitaleko alta jaso ondoren.
Lehen bisita horretan, zalantza eta zailtasun ohikoenak jorratzen dira, hala nola mina, pitzadurak, heltzeko arazoak, haurtxoaren pisua handitzea edo esnea ekoiztea. Kasu gehienak arreta goiztiarrari eta hurbilari esker konpontzen dira lehen maila asistentzial horretan.
Egoera konplexuagoa denean, amak eta haurtxoak ospitaleko erreferentziazko kontsultetara deribatzen dira. Bertan, diziplina anitzeko talde batek balorazio osoa egiten du eta banakako jarraipena ezartzen du.
Kontsulta horiek emaginek, pediatrek, erizaintzako langileek eta amagandiko edoskitzean prestakuntza aditua duten eta sarean modu koordinatuan lan egiten duten beste profesional sanitario batzuek artatzen dituzte.
Gainera, Osakidetzak arreta horren osagarri gisa edoskitze-tailerrak eskaintzen ditu ESI guztietan, baita jaio aurreko talde-saioak ere. Bertan azaltzen da nola funtzionatzen duen edoskitzeak, zer espero daitekeen lehen egunetan eta zer baliabide dauden zailtasunak agertzen badira.
Emaitza onak 2025ean
Euskadik, 2025ean, sendotu egin du edoskitze naturalaren arloko Estatuko erreferente gisa duen posizioa. Iaz, EAEko amen % 68,34k amagandiko edoskitze esklusiboaren alde egin zuen, haurrak jaio ondoren. Sei hilabetera, ama horien kopurua % 35,66koa zen.
Bi kasuetan, datuek erakusten dute tasa hori bi puntu igo dela 2024arekin alderatuta, eta horrek berresten du egitura asistentzialak erraztu egiten dutela amagandiko edoskitze esklusiboa hastea eta mantentzea, Osasunaren Euskal Itunaren helburuekin bat etorriz.
Ama-esnearen bankua, erabakigarria da haur goiztiarrentzat eta pisu txikiko haurtxoentzat
Osakidetzaren ama-esnearen bankua ere emaitza onekin itxi zen 2025a. Iaz 184 haur goiztiar edo pisu gutxikoen edoskitzea bermatu zuen 96 amaren dohaintzari esker, zeinek 415 litro ama-esne eman baitzituzten.
2017an sortu zenetik, Ama-esnearen Bankuak 710 ama emaile izan ditu, eta 3.200 litro giza esne jaso ditu guztira. Horri esker, 977 haurtxoren elikadura bermatu ahal izan da.
Euskadin, gaur egun, ama-esnea biltzeko 12 puntu daude, ospitaleen eta osasun-sareko beste zentro batzuen artean banatuta. Ospitaleen artean honakoak daude: Gurutzeta, Txagorritxu, Donostia, Urduliz, Gernika eta Transfusio eta Giza Ehunen Euskal Zentroa (TGEEZ) Galdakao-Usansolo Unibertsitate Ospitalean. Gainerako puntuak Durangoko (anbulatorioa), Gasteizko (Olagibel anbulatorioa), Donostiako (Manuel Lekuona) eta Bilboko (Etxaniz suhiltzailea) TGEEZren egoitzetan daude, baita Arrasateko eta Eibarko anbulatorioetan ere.
Hiru aste eta sei hilabete lehenago ama izan den eta haurrari bularra arazorik gabe ematen ari zaion edozein emakume osasuntsu izan daiteke emaile. Horretarako, Osakidetzako Ama-esnearen Bankuarekin jar zaitezke harremanetan pediatraren, erizaintzako profesionalaren edo eskualdeko emaginaren bidez, 944 579 375 telefonoan edo [email protected] helbidean
