Nafarroako Gobernuak, «Bakearen eta Bizikidetzaren aldeko Liburutegiak» programaren bitartez (Kultura eta Kirol Departamentuko Liburutegi Zerbitzua eta Memoria eta Bizikidetzako, Kanpo Ekintzako eta Euskarako Departamentuko Bizikidetza eta Giza Eskubideen Zerbitzuarekin lankidetzan), haur, nerabe eta helduentzako bederatzi proposamen presentzial jarri ditu Nafarroako liburutegi publikoen eskura, euskaraz zein gaztelaniaz.
Programaren helburua topaketa, hausnarketa eta elkarrizketa bateratua sustatuko duten espazioak sustatzea da, hezkuntza-jarduera esperientzialen eskaintza baten bidez. Tailer horiekin, haurrek, nerabeek eta pertsona helduek bizipenak, emozioak eta iritziak partekatu ahal izango dituzte sorkuntza-proposamenekin, baita belaunaldien arteko formatuan ere, bizikidetzarekin eta giza eskubideekiko errespetuarekin lotutako balioen transmisioa aberasten baitute.
44 liburutegi inplikatu dira aurtengo ekainean, uztailean, abuztuan eta irailean 98 tailer sustatuko dituen ekimenean. Tailerretan hainbat gai jorratuko dira, hala nola nahi ez den bakardadea, zaintza, gizateriaren eta indarkeriaren garapenaren azterketa, gizarte-bazterketa, dantza komunitatea eraikitzeko arte gisa, topaketa desadostasun baten ondoren eta tokiko bizikidetzaren sorkuntza eta bitartekaritza eszenikoa.
Jardueren oinarria metodologia sozioemozionalak, artistikoak eta dialogikoak izango dira. Dantza, interpretazioa, yoga, ipuinak, jolasak, elkarrizketak, liburuak… izango dira landu beharreko balioak transmititzeko eta aztertzeko tresnak. Idazleek eta narratibek presentzia berezia izango dute eta, lehen aldiz, bost eguneko formazio trinkoak egingo dira jarraian.
Proiektua sustatzen duten bi zerbitzuek eskerrak eman nahi dizkiete liburutegiei, tailerren dinamizatzaileei eta dinamiketan parte hartzen duten herritarrei proposamenaren aurrean inplikatzeagatik, programa aberasten duten eragileak baitira.
Tailer dinamikoak eta sortzaileak
5 eta 8 urte bitarteko haurrek STOP BAKAR! «Aukeratu gabeko bakardadean arreta ipiniz» tailerra egin ahal izango dute. Inma Gurrea, Itsaso Etxeberria eta Marisa Serranok dinamizatuko dute eta bi zati izango ditu: ahozko narrazioa eta jorratutako gaiarekin lotutako jarduerak. Oraingoan, nahi ez den bakardadean jarriko dute arreta, oro har adinekoekin lotzen den baina haurtzaroan eta nerabezaroan ere presente dagoen eszenatokian.
Pobreziaren eta Gizarte Bazterkeriaren kontrako Nafarroako Sarearen eskutik, «Aukera-sarea» tailerrean, 10 eta 14 urte bitarteko gazteei parte hartzera gonbidatuko zaie, jolasen eta erronken bidez, esperientzia dinamiko eta parte-hartzailea izan dezaten, gizartea pertsona guztiak konektatuta dauden sare handi baten modukoa dela jakiteko. Parte hartzen dutenek pobreziari eta gizarte-bazterketari buruz hausnartuko dute, aurreiritziak desmuntatuz, arrazakeriari, xenofobiari eta aporofobiari buruz hitz eginez, eta Giza Eskubideek eta Garapen Iraunkorreko Helburuek gizarte justuago bat eraikitzeko duten garrantzia ezagutuko dute.
Adin guztietako biztanleek «Bizikidetza entzun. Entzute kolektiboaren bidezko topaketa artistikoan» parte hartu ahal izango dute, Escenika Mikroteatrok sortua. Proposamena ahotsaren eta entzumenaren ahalmenean oinarritzen da, enpatia eta hausnarketa sortzeko tresna gisa. Eguneroko gatazkak, bizikidetza-uneak edo zaintza-keinuak partekatzen dituzten benetako pertsonen grabazio laburren bidez, liburutegia entzute aktiboko gune bihurtzen da, non istorioak ez diren azaltzen, baizik eta pertsona bakoitzarengan jasotzen, entzuten eta bizitzen diren.
Ongizate sozioemozionalak bizikidetza positiboa sortzen du. «Lasaitasuna eta bizikidetza ehuntzen. Yoga, jolasa eta sorkuntza partekatua” lelopean, parte-hartzaileek elkarrekin bizitzeak sortzen duen sentsazio positiboa sentituko dute. Tailerra Irantzu Gómezek emango du, eta familia eta komunitate loturak sendotzea eta bizikidetza baketsuaren balioak indartzea ditu helburu. Jarduerak lotura eta hausnarketarako espazio bat eskaintzea du helburu, belaunaldiek elkar lagun dezaten elkarrekin ikasteko eta hazteko.
Solasaldi dialogikoak
6 eta 8 urte bitarteko haurrek, jardueran aktiboki parte hartuko duen senitarteko batek lagunduta, «Cosita linda» liburuaren inguruan taldean irakurtzeko eta hitz egiteko aukera izango dute. 8 eta 12 urte bitarteko haurrek gauza bera egingo dute «Bandada» liburuarekin; ez dute pertsona heldu batekin parte hartu beharko, baina nahi izanez gero, aukera zabalik geratzen da. Bi kasuetan hausnarketa kolektiborako gune bat aurkeztuko da, Aitor Etxeberriak eta Itxaso Azparrenek dinamizatua, eta bertan hurkoaren zaintza hartuko da gaitzat.
Giza liburutegiak
Giza liburuak istorio bat atzean duten pertsonak izaten dira, bizitza den abentura korapilatsu honen benetako maisu bihurtzen dituena. «Giza Liburutegia» jardueraren helburua topaketa sustatzea eta diskriminazioa gutxitzea da, desberdintasuna ospatuz eta pertsonekiko elkarrizketa, tolerantzia eta errespetua sustatuz, aurreiritziak eta estereotipoak zalantzan jarriz eta gizarte-kohesioa sendotzen lagunduz. Beren istorioak partekatzen dituzten pertsonak udalerri berekoak edo inguruetakoak izango dira. Oraingoan, «Etsaitasunen osteko topaketak» gaia jorratuko da. Jarduera irailean egingo da. 16 urtetik gorako edonork har dezake parte.
«Barneko kartografiak»
Hasier Larretxea idazlearen eskutik sortu zen iazko «Palabras que sanan» tailer arrakastatsuaren bilakaera. “Barneko Kartografiak” tailerrak idazkera intentsiboko bost goiz proposatzen ditu, ahots narratibo eta poetiko garaikideetatik abiatuta: arreta, gorputza, memoria, natura hizkuntza gisa eta norberaren hizkuntzaren erabilera. Saio bakoitza autonomoa da, baina gainerakoekin iparrorratz bereko bost puntuak bezala artikulatzen da. Parte-hartzaileak erreferentziazko testuetatik abiatzen dira — zati laburretan irakurrita — beren idazkera propioa sortzeko. Ez da bilatzen poetak imitatzea edo literarioki aztertzea: esperientzia pertsonalerako sarrera gisa erabiltzen dira.
Dantza komunitarioko tailerra
Hitzik ezean, mugimendua gizakien artean dabil, eta ez da mutua, historia pertsonala ez ezik, giza espeziearena ere kontatzen du. Mugimenduaren bidez ehun erlazional bat ezar daiteke, gure bizitzei eta gainerakoei eusteko sare sendo bat. Maria Arcosek eta Ainhoa Carrerak “Baobab dantza komunitarioa” gorputza mugitzen eta topaketa sustatzen duen zerbait dela erakutsiko dute.
Egingo diren tailer guztien egutegia Memoriaren eta Bizikidetzako Zuzendaritza Nagusiaren webgunean eguneratuko da.
Oraingo honetan tailerrak hartuko dituzten liburutegiak hauek dira:
Leringo Liburutegia, Larragako Liburutegia, Burlatako Liburutegia, Lesakako Liburutegia, Valtierrako Liburutegia, Mendabiako Liburutegia, Cadreitako Liburutegia, Fiteroko Liburutegi Publikoa, Alloko Liburutegia, Monteagudoko Liburutegia, Zangozako Liburutegia, Aiegiko Liburutegia, San Adriango Liburutegi Publikoa, Etxarri Aranazko Liburutegia, Cortesko Liburutegia, Sartagudako Udal Liburutegia, Zizur Nagusiko Liburutegia, Noaingo Liburutegia, San Frantziskoko Liburutegia (Iruñea), Milagroko Liburutegia, Doneztebeko Liburutegia, Mendillorriko Liburutegia (Iruñea), Yamaguchiko liburutegia (Iruñea), Oteizako liburutegia, Urdiaingo liburutegia, Olatzeko liburutegia, Iturramako liburutegia (Iruñea), Berriozarko liburutegia, Azkoiengo liburutegia, Arguedasko liburutegia, Mendigorriako liburutegia, Agoizko liburutegia, Cintruenigoko liburutegia, Fontellaseko liburutegia, Cabanillaseko liburutegia, Txantreako liburutegia (Iruñea), Erriberriko liburutegia, Nafarroako Liburutegiko haur aretoa (Iruñea), Garesko liburutegia, Vianako liburutegia, Etxabakoitzeko liburutegia (Iruñea), Uharteko liburutegia, La Milagrosa/Arrosadiako liburutegia eta Irurtzungo liburutegi publikoa.
