“2025eko urrian aurkeztutako Euskadi Eraldatuz 2030 Plana sortu da baliabideak mobilizatzeko eta herrialdeko produkzio-sarean inpaktu erreala eta jasangarria sortzeko”. Ideia nagusi horren inguruan mintzatu da gaur Noël d’Anjou Ogasun eta Finantzetako sailburua Legebiltzarrean egin duen agerraldian. Plan hori egikaritzeari, finantza-tresnen hedapenari eta plana aurkeztu zenetik lortutako aurrerapenei buruzko xehetasunak eman ditu.
Plan hori Euskal Finantza Aliantzan oinarritzen da; urtebete bete berri duen Aliantza hori Euskadiren finantza-ahalmena biderkatzeko lankidetza publiko-pribatuko esparrua da. Aliantza horretatik abiatuta artikulatzen da lehiakortasuna indartzeko eta enpresei eraldaketa-prozesuetan laguntzeko bultzada nagusia.
Noël d’Anjou Ogasun eta Finantzetako sailburuak gogorarazi du planaren helburua dela datorren hamarkadako erronka estrategikoekin bat datorren hazkunde-eredu sendo eta jasangarria bultzatzea. Aditzera eman du ez dela bideragarria isolatuta jardutea trantsizio energetikoaren testuinguruan, ezta digitalizazio bizkorraren, berrindustrializazioaren eta belaunaldien arteko erreleboaren testuinguruan ere. Adierazi duenez, Euskadik industria-oinarri sendoa du, ahalmen teknologikoak hedatzen ari dira eta erabat aprobetxatu behar den lankidetza publiko-pribatuko ekosistema du.
Plana ahalmen eraldatzaile handiko lehentasunezko hiru esparrutan egituratzen da: industria, Euskal Autonomia Erkidegoko ekonomiaren funtsezko zutabea; etorkizuneko azpiegiturak, bereziki energetikoak eta zientifiko-teknologikoak; eta produkzio- eta elikadura-subiranotasuna, ziurgabetasun handiko ingurune global batean erresilientzia bermatzeko giltzarria. Ardatz horiek zehazten dituzte orientazio estrategikoa eta inbertsioen lehenespena.
Euskadi Eraldatuz 2030 Plana erabat integratuta dago Euskal Finantza Aliantzan, 4.000 milioi euro mobilizatzeko diseinatua. Eusko Jaurlaritzak 1.000 milioi euro jartzeko konpromisoa hartu du, kapital gehigarria erakartzeko trakzio-inbertsio gisa. Filosofia argia du: baliabideak batzea, ahalmenak biderkatzea eta finantza-egonkortasuna eta epe luzerako ikuspegia eskatzen duten eraldaketa-prozesuak bizkortzea.
Amaia del Villar Finantzen Euskal Institutuko zuzendariak jada aktibatu diren edo hedatze fasean dauden finantza-tresnak azaldu ditu. Plana lau bitarteko handitan egituratzen da: Finantzen Euskal Institutuaren finantzaketa tradizionala, proiektu eraldatzaileetarako ildo berriekin sendotua; Finkatuz funtsa, trakzio-enpresak errotzean zentratua; Indartuz sozietatea, inbertsio zuzenera zein funtsen bidezko inbertsiora bideratutako tresna berria; eta arrisku-kapitaleko bi funts berri, garapen bidean dauden sektoreetarako eta industria berriaren sustapenerako.
Neurri adierazgarrienen artean daude: 350 milioi euroko abal-lerroa enpresa txiki eta ertainei finantzaketa errazteko; zor malguko programak, sektorearen eraldatze-prozesuetan laguntzeko; enpresa-eskalatuaren babesa, bitarteko espezializatuen bidez; eta epe luzeko industria-proiektuetara egokitutako finantzaketa-lerro berria. Halaber, azpiegitura aurreratuen (teknologikoak, digitalak, energetikoak eta zientifikoak) aldeko apustuak ehun ekonomikoaren lehiakortasuna indartu nahi du.
Del Villar zuzendariak jakinarazi du mobilizazio publikoa lau bloke nagusitan egituratzen dela. 150 milioi euro jarriko dira Finantzen Euskal Institutuaren finantzaketa-lerro berrietarako; 350 milioi euro Finkatuz funtsa indartzeko; 400 milioi euro Indartuz sozietatea aktibatzeko; eta 100 milioi euro arrisku-kapitaleko funtsetarako. Horrekin lotzen den trakzio pribatuari esker, baliabide horiek hirukoiztuko dira.
Euskal Finantza Aliantza duela urtebete martxan jarri zenetik, 250 milioi euro inguru mobilizatu dira, gehi beste 1.000 milioi euro baino gehiago inbertsio pribatuetan. Trakzio-enpresekin eta Ekarpen edo Talde II gisako funtsekin lotzen diren eragiketek berresten dute eredua gai dela kapitala erakartzeko eta eragin erreala sortzeko.
Eusko Jaurlaritzak aditzera eman du planaren gobernantza egitura sendo batean oinarritzen dela: Finantzen Euskal Institutuaren Administrazio Kontseilua; lantalde operatibo espezializatua; jarraipenerako eta aholkularitza estrategikorako batzordeak; eta inbertsioen eragina, kapitalaren mobilizazioa eta gobernantzaren kalitatea neurtzeko aukera emango duten adierazleak. Urtero argitaratuko dira jarraipen-txostenak.
Aurreikusitako tresnak guztiz operatibo izango dira 2026an zehar, eta azpiegitura aurreratuen hedapena hurrengo ekitaldiraino luzatuko da. Gizarte-trantsizioarekin —hezkuntza, kultura eta komunitate-sektoreak— lotzen diren ekimenak pixkanaka aktibatuko dira.
Amaitzeko, Eusko Jaurlaritzak azpimarratu du Euskadik ezin duela ikusle hutsa izan eraldaketa bizkorreko testuinguru global honetan. Talentuarekin, industriarekin eta finantza-ahalmenarekin, herrialdea prest dago, aldaketara egokitzeko ez ezik, aldaketa gidatzeko ere bai. “Erritmoari jarraitu nahi diogun edo erritmo guk ezarri nahi dugun erabakitzeko unea da, eta Euskadik gidatzea erabaki du”, adierazi du sailburuak.
