Lau euskal proiektuk Euskadi ordezkatuko dute Hondakinak Prebenitzeko Europako Astearen Sarietan

  • Arabako Foru Aldundia, Gamesa Gearbox enpresa, MATER ontzi museoa eta Gasteizko Mendizabala LHII izan dira Ihobek aukeratu dituen hautagaitzak, Euskadi europar finalean ordezkatzeko, datorren ekainean.

  • Lau proiektu horiek iragan azaroan Euskadin garatutako 148 ekintzen artean aukeratu dira.

  • “Konektatu balioa, deskonektatu hondakina” lemapean, Hondakinak Prebenitzeko Europako Astearen helburua da hondakinek baliabide gisa duten balioa nabarmentzea, gailu elektriko eta elektronikoen hondakinen kudeaketa egokiaren balioa azpimarratzeaz batera. Euskadin, hondakin mota hauen % 75 birziklatzen da dagoeneko.

Arabako Foru Aldundia, Mungiako Gamesa Gearbox enpresa, Pasaiako MATER Ontzi Museo Ekoaktiboa eta Gasteizko Mendizabala LHII izan dira 2025eko Hondakinak Prebenitzeko Europar Astearen hautagaitza irabazleak -astea iragan azaroan egin zen, eta, hortaz, horiek dira Euskadiren izenean lehiatuko direnak ekimen horren europar finalean, 2026ko ekainean.

Eusko Jaurlaritzako Ingurumen sailburuorde Josu Bilbaok diploma bana eman die gaur lau hautagaitza irabazleei, Lakuan (Gasteiz) egindako ekitaldi batean; diplomak jaso dutenak Saray Zárate Fernández de Landa (Arabako Foru Aldundia), José Luis Herrero (Gamesa Gearbox), Izaskun Suberbiola (Mater) eta Marce Espinosa (Mendizabalako LH Ikastetxea) izan dira.

Sailburuak azpimarratu du aitortza honek “esanahi berezia” duela, zeren ahalbidetzen baitu “aurpegia eta izena” jartzea proiektu konkretu batzuei, alegia, hondakinen prebentzioa egunez egun askotariko eremuetatik eraikitzen den errealitatea bat dela erakusten duten proiektu konkretuei. “Zeuen ekimenek erakusten dute hondakinen prebentzioa zeregin konpartitu bat dela, eta erakusten dute, halaber, sormenetik, lankidetzatik eta konpromisotik lan egiten denean aldaketa erreal eta iraunkorrak sortzen direla”, gaineratu du Josu Bilbaok.

Hautagaitza irabazleak

Administrazio kategorian, Arabako Foru Aldundia izan da irabazlea, “Jantzi zure Burua” ekimenarekin. Ekimen honek erantzun integral bat planteatzen du ehun-hondakinek sortzen duten arazo gero eta handiagorako, gizartea publikoen sentsibilizatzeko eta ekintzak eta berrerabilerako proposamen praktikoak uztartuz. Honek ehun-hondakinaren arazo gero eta handiagoari erantzun integrala ematea planteatzen du, gizartea sentsibilizatzeko ekintzak eta berrerabiltzeko proposamen praktikoak konbinatuz. Saray Zarate foru diputatuaren hitzen arabera, «funtsezkoa da erakunde gisa lanean jarraitzea eta prebentzioa eguneroko keinuetatik hasten dela erakustea. Balioestea ekintza txikiek eraldaketa handiak bultza ditzaketela gure etxeetan, kontsumoan eta jantziei aukera berriak emateko moduan. Bide horretan, gazteria protagonista da, aldaketaren eragile eta eragile aktibo da ohitura arduratsu eta iraunkorrak hartzeko».

Enpresa eta industrien kategorian, hautagaitza irabazlea Zamudion, Mungian eta Asteasun kokatutako Gamesa Gearbox enpresarena izan da; honek gailu elektriko eta elektronikoen hondakinen (GEEH) prebentzioa eta haien kudeaketa egokia indartzera zuzendutako barneko kontzientziazio-kanpaina bat aurkeztu zuen. Jose Herrero Santidrian negozio-unitateko zuzendariak adierazi duenez, jasotako aitorpenak hondakinen prebentzioarekin eta baliabideen berrerabilpenarekin dugun konpromiso irmoa islatzen du, eta iraunkortasuna gure ingurumen-estrategian eta eguneroko jardueran funtsezko ardatza delako uste sendoa indartzen du. Gamesa Gearboxen ekonomia zirkularraren balioak sustatzen ditugu gure produktu eta zerbitzuen bidez, eta balio horiek konpainia osatzen dugun pertsonei zabaltzen zaizkie, horiek baitira ekimen indibidual bat komunitatean inpaktu positiboa eta erreala sortzen duen kultura bihurtzeko benetako protagonistak «, gaineratu du.

Bestalde, elkarte eta GKEen kategorian, aitortza MATER Ontzi Museo Ekoaktiboarentzat izan da, Zero Zabor Uretan izeneko ekimenagatik: itsas hondakinez sentsibilizatzeko kanpaina bat, lurralde-errotze zabala lortu duena, euskal kostaldeko zortzi portu bisitatuz eta 17 udalerritara hedatuz. Izaskun Suberbiola proiektuaren zuzendariaren hitzetan, «ZERO ZABOR URETAN itsaso osasuntsu baten aldeko talde-lana da, hezkuntzan, sentsibilizazioan eta ekintza partekatuan oinarritua, gero eta agerikoagoa den kutsadurari aurre egiteko: itsas zaborrak. MATER taldearentzat ohore bat da errekonozimendu hori jasotzea, gure konpromisoa indartzen baitu, eta gogorarazten digu hondakinik onena sortzen ez dena dela «, adierazi du.

Azkenik, ikastetxeen kategorian, Mendizabala LHII saritua izan da “Berrerabilera eta elkartasunerako politika aktiboa” deritzan ekimenagatik. Ikastetxeak altzariak eta ekipo elektriko eta elektronikoak birbanatzeko sistema bat garatu zuen, tresna horiek berriz aprobetxatzea lehenesten duena, behar baino lehen ezabatzea saihestuz. Diploma jasotzean, Marce Espinosa zuzendariak adierazi du 2025eko Hondakinen Prebentziorako Europako Asterako hautagaitza aurkeztu zuenean, «ez nuen uste Mendizabalan egiten genituen jarduerek inolako aitorpenik merezi zutenik, uste duguna egiten dugu iraunkortasuna sustatzeko. Euskadi ordezkatzea beti izango da harro egoteko modukoa, eta, gainera, egiten dugun lanagatik bada, gogobetetze bikoitza da. Europan ere aukeraren bat izatea espero dut «.

Europako Batzordearen Ekimena

Hamazazpigarren edizio honetan, Hondakinak Prebenitzeko Europako Astea -iragan azaroan egin zen- Gailu Elektriko eta Elektronikoen Hondakinen (GEEH) sorrera eta kudeaketara zuzendu da bereziki, zeren Europar Batasunean azkarren hazten den hondakin-frakzioa baita. Aipatutako astearen baitan, 13.000 ekintza baino gehiago gauzatu dira EBko herrialde guztietan, horrelako hondakinen murrizketa, konponketa eta berrerabilera sustatzera zuzenduta.

Hondakinak Prebenitzeko Europako Astea, Euskadin Ihobe–ingurumen jarduketarako sozietate publikoak kudeatua, erreferentziazko europar ekimen bat da, helburutzat duena hondakinekin zerikusia duten ekimen eredugarriak bistaratzea, gizartearen inplikazioa sustatzea, eta ekoizpen- eta kontsumo-eredu jasangarriagoen bidean aurrera egitea.